6 porcji · naczynie 30 × 20 cm · około 75 minut z odpoczynkiem · około 470 kcal na porcję
Zapiekanka ziemniaczana z kiełbasą i serem to domowy obiad z prostych składników. Pod rumianym wierzchem kryją się miękkie plasterki ziemniaków, podsmażona cebula i kawałki kiełbasy. Śmietanka z mlekiem tworzy niewielką ilość kremowego sosu, który łączy warstwy, zamiast je zalewać.
Najczęstszy problem to twarde ziemniaki ukryte pod już zrumienionym serem. Dlatego w tym przepisie najpierw krótko podgotujesz plasterki, a dopiero potem ułożysz zapiekankę. Dokładne odcedzenie i 10 minut odpoczynku po pieczeniu pomogą uzyskać porcje, które wygodnie nakłada się szeroką łopatką.
Całość przygotujesz w jednym naczyniu do pieczenia, ale wcześniejsze podgotowanie ziemniaków i zrumienienie kiełbasy mają znaczenie dla efektu. Warto rozłożyć pracę: kiedy ziemniaki spokojnie się gotują, zajmij się patelnią, potem wymieszaj sos i złóż warstwy. Podane 75 minut obejmuje także odpoczynek po wyjęciu z piekarnika; czas może się wydłużyć przy grubiej pokrojonych ziemniakach lub głębszym naczyniu.
Cztery zasady udanej zapiekanki ziemniaczanej
Ziemniaki pokrój równo
Wybierz ziemniaki typu B, o dość zwartym miąższu. Plasterki grubości około 5 mm podgotują się podobnie. Bardzo cienkie mogą rozpaść się w wodzie, a znacznie grubsze pozostać twarde w środku.
Odcedź i pozwól odparować
Po podgotowaniu przełóż ziemniaki na durszlak i pozostaw na 3-5 minut. Woda uwięziona między plasterkami rozcieńczyłaby sos. Nie płucz ich po gotowaniu: wystarczy dokładne odcedzenie.
Kiełbasę i cebulę podsmaż osobno od ziemniaków
Rumiane brzegi kiełbasy dodają smaku, a zeszklona cebula nie będzie chrupiąca w gotowej zapiekance. Jeśli kiełbasa wytopi dużo tłuszczu, odlej nadmiar, pozostawiając na patelni tylko cienką warstwę.
Nie przesadzaj z płynem
Na kilogram ziemniaków wystarczy 200 ml śmietanki i 100 ml mleka. Sos ma zwilżyć warstwy, nie przykryć ich całkowicie. Po pieczeniu daj zapiekance chwilę odpocząć; gorący sos nieco zgęstnieje i mniej wypłynie na talerz.
Zapiekanka ziemniaczana z kiełbasą i serem - rumiana i kremowa
Składniki
Sposób przygotowania
- Obierz i odważ 1 kg ziemniaków. Pokrój w plasterki około 5 mm. Włóż do garnka, zalej około 2 l wody, dodaj 8 g soli. Gotuj delikatnie 8-10 minut od zagotowania, do prawie miękkich plasterków. Odcedź i odparuj przez 3-5 minut. Sprawdzaj nożem najgrubszy plasterek: ma być niemal miękki, lecz zachować kształt. Nie płucz po odcedzeniu.
- Kiełbasę pokrój w półcentymetrowe plasterki, cebulę w półplasterki. Rozgrzej 10 ml oleju. Smaż kiełbasę 4-5 minut, dodaj cebulę i smaż jeszcze około 5 minut, mieszając. Odlej nadmiar wytopionego tłuszczu. Na małej patelni smaż kiełbasę partiami. Cebula ma być miękka i szklista, bez przypalonych brzegów.
- Nagrzej piekarnik do 190°C, góra-dół. Wymieszaj 200 ml śmietanki, 100 ml mleka, majeranek, paprykę i pieprz. Zetrzyj 150 g goudy. Sosu nie dosalaj przed uwzględnieniem słoności kiełbasy i sera. Sos pozostaje płynny; nie trzeba dodawać mąki. Śmietanka ma być słodka i płynna, nie kwaśna.
- W naczyniu około 30 × 20 cm ułóż połowę ziemniaków, następnie połowę kiełbasy z cebulą. Powtórz warstwy. Polej sosem, porusz delikatnie naczyniem i posyp całym startym serem. Rozprowadź cebulę także przy rogach naczynia. Sos ma zwilżyć składniki, nie przykryć ich w całości.
- Piecz bez przykrycia około 30 minut w 190°C, góra-dół, aż ser się zrumieni, sos będzie bulgotał, a ziemniaki będą miękkie. W razie potrzeby dopiekaj 5-10 minut, osłaniając ciemniejący ser. Odstaw na 10 minut i podziel na 6 porcji. Miękkość sprawdź nożem w samym środku naczynia, nie tylko przy brzegu.
Uwagi
Zapiekanka ziemniaczana z kiełbasą - krok po kroku
Krok 1: Podgotuj plasterki ziemniaków
Ziemniaki umyj, obierz i odważ kilogram. Pokrój w możliwie równe plasterki grubości około 5 mm. Przełóż do garnka, zalej wodą tak, aby były przykryte, i dodaj sól. Doprowadź do wrzenia, następnie zmniejsz ogień, aby woda tylko spokojnie bulgotała.
Gotuj przez około 8-10 minut od zagotowania, kontrolując najgrubszy plasterek. Cienki nóż powinien wchodzić z niewielkim oporem, ale ziemniak nadal ma zachować kształt. Dokładnie odcedź i pozostaw na durszlaku przez 3-5 minut, by odparował. Nie potrząsaj energicznie, ponieważ podgotowane plasterki łatwo połamać.
Pierwszy plasterek sprawdź już po 6-7 minutach, zwłaszcza jeśli ziemniaki są drobno pokrojone. Wyjmij go łyżką na talerzyk i nakłuj: brzeg powinien być miękki, a środek stawiać tylko lekki opór. Jeżeli plasterki zaczynają pękać podczas podnoszenia, odcedź je od razu. Kilka połamanych kawałków nie przeszkadza w zapiekance, ale rozgotowanie całej porcji utrudni ułożenie wyraźnych warstw.
Krok 2: Podsmaż kiełbasę i cebulę
Podczas gotowania ziemniaków pokrój kiełbasę w plasterki, a cebulę w cienkie półplasterki. Na dużej patelni rozgrzej olej i ułóż kiełbasę. Smaż na średnim ogniu przez 4-5 minut, aż pojawią się rumiane brzegi. Nie mieszaj bez przerwy, aby plasterki zdążyły się przyrumienić.
Dodaj cebulę i smaż jeszcze około 5 minut, od czasu do czasu mieszając. Powinna zmięknąć i stać się szklista, ale nie ciemnobrązowa. Gdy kiełbasa odda dużo tłuszczu, ostrożnie odlej jego nadmiar do żaroodpornej miseczki; na patelni zostaw cienką warstwę. Zdejmij z ognia.
Jeśli patelnia jest mała i kiełbasa leży w kilku warstwach, podsmaż ją w dwóch turach, a potem połącz z cebulą. Na zatłoczonej patelni składniki puszczają sok i bardziej się duszą niż rumienią. Gdy cebula zaczyna przywierać, zmniejsz ogień i dodaj łyżkę wody; pozwól jej odparować przed przełożeniem nadzienia do formy. Nie zbieraj do zapiekanki przypalonych, czarnych drobinek z dna patelni.
Krok 3: Przygotuj sos i ser
Włącz piekarnik na 190°C w trybie góra-dół. W misce połącz słodką śmietankę 18% z mlekiem. Dodaj majeranek, rozcierając go między palcami nad miską, oraz paprykę i pieprz. Wymieszaj rózgą lub widelcem, aby przyprawy rozłożyły się w płynie.
Ser zetrzyj na grubych oczkach. Do sosu nie dodawaj od razu soli: ziemniaki były gotowane w osolonej wodzie, a kiełbasa i gouda zwykle wnoszą jej wystarczająco dużo. Używaj płynnej, słodkiej śmietanki do sosów. Kwaśna śmietana ma inny smak i może dać mniej jednolitą konsystencję.
Sos na tym etapie pozostaje płynny, podobny do rzadkiej śmietanki. Nie zagęszczaj go mąką tylko dlatego, że nie oblepia jeszcze łyżki: część płynu odparuje w piecu, a ziemniaki oddadzą trochę skrobi. Aby lepiej ocenić słoność, spróbuj kawałka przygotowanej kiełbasy razem z ziemniakiem i odrobiną sera. Przy tych proporcjach dodatkowa sól zwykle nie jest potrzebna.
Krok 4: Ułóż warstwy w naczyniu
Przygotuj naczynie żaroodporne około 30 × 20 cm, o pojemności co najmniej 2,5 litra. Na dnie rozłóż połowę odparowanych ziemniaków, lekko nakładając plasterki na siebie. Dodaj połowę kiełbasy z cebulą, potem resztę ziemniaków i pozostałą kiełbasę. Nie dociskaj warstw mocno.
Wymieszaj sos jeszcze raz, ponieważ przyprawy mogły opaść na dno miski. Wlej go równomiernie pomiędzy składniki i delikatnie porusz naczyniem, żeby dotarł niżej. Na wierzchu rozsyp starty ser. Płyn nie powinien sięgać do samej góry; widoczne nad nim plasterki ziemniaków są prawidłowe.
Rozkładając składniki, zwróć uwagę na rogi naczynia, gdzie łatwo zostawić samą warstwę ziemniaków bez dodatków. Cebulę rozdzielaj widelcem, żeby nie tworzyła zbitych kępek. Jeśli używasz znacznie głębszej i węższej formy, nie zakładaj, że 30 minut wystarczy: grubsza warstwa wolniej nagrzewa się w środku. Najbardziej przewidywalny efekt daje naczynie o wymiarach podanych w przepisie.
Krok 5: Upiecz na rumiano i odstaw
Wstaw naczynie na środkowy poziom nagrzanego piekarnika. Piecz bez przykrycia przez około 30 minut. Pod koniec ser powinien być stopiony i miejscami złocisty, a sos delikatnie bulgotać przy brzegach. Sprawdź nożem ziemniaki także w środku naczynia: powinny być całkowicie miękkie.
Jeśli ziemniaki potrzebują jeszcze czasu, dopiekaj przez 5-10 minut. Gdy ser jest już wystarczająco rumiany, luźno osłoń wierzch folią aluminiową. Po wyjęciu zostaw zapiekankę na 10 minut, następnie podziel na sześć porcji i nakładaj szeroką łopatką. To kremowa zapiekanka, więc niewielka ilość sosu na talerzu jest naturalna.
Gotowości nie oceniaj wyłącznie po kolorze sera. Końcówka noża powinna przejść przez ziemniaki w centrum aż do dna bez twardego, chrupiącego oporu. Po odpoczynku najpierw oddziel porcję łopatką przy brzegach, następnie podsuń ją od spodu. Pierwsza porcja może być mniej równa niż kolejne; zapiekanka ma pozostać kremowa, a nie zastygnąć jak zwarty placek.
Na kolejny domowy obiad możesz przygotować kaszę gryczaną z pieczarkami i cebulą.
