Cofnij
Tradycyjny prostokątny piernik staropolski dojrzewający z powidłami śliwkowymi i polewą czekoladową posypany orzechami

Prawdziwy piernik staropolski dojrzewający z powidłami śliwkowymi i polewą czekoladową (miękki, korzenny i rozpływający się w ustach)

Prawdziwy tradycyjny piernik staropolski dojrzewający – królewski wypiek polskiej kuchni świątecznej. Kompletny przewodnik Masterclass: przygotowanie ciasta na prawdziwym miodzie z domową przyprawą korzenną, leżakowanie w kamionce przez 4–6 tygodni, pieczenie 3 sprężystych blatów oraz sekret przekładania gorącymi powidłami śliwkowymi pod aksamitną polewą z gorzkiej czekolady.
Czas przygotowania 30 minuty
Czas gotowania 50 minuty
Dojrzewanie ciasta 28 dni
Łączny czas 1 godzina 20 minuty
Porcje: 24 porcji
Rodzaj: Ciasta, Wypieki tradycyjne
Kuchnia: Kuchnia polska, Kuchnia staropolska
Kalorie: 315

Składniki
  

Baza miodowo-maślana i korzenna
  • 500 g prawdziwego miodu pszczelego najlepiej gryczanego, leśnego lub lipowego
  • 250 g masła ekstra 82% prawdziwe masło w kostce
  • 300 g (1.5 szklanki) cukru drobnego lub trzcinowego
  • 40-50 g przyprawy do piernika najlepiej domowej: cynamon, goździki, imbir, gałka, kardamon, ziele angielskie
Ciasto i spulchnianie
  • 1000 g (1 kg) mąki pszennej typ 500 lub 550 poznańska/luksusowa
  • 3 duże sztuki (L) jajek w temperaturze pokojowej
  • 125 ml (0.5 szklanki) mleka lekko podgrzanego lub w temperaturze pokojowej
  • 3 płaskie łyżeczki sody oczyszczonej ok. 15 g, rozpuszczone w mleku
  • 0.5 łyżeczki soli do podbicia głębi smaku
Nadzienie i przełożenie
  • 800-1000 g gęstych powideł śliwkowych najlepiej domowych, tradycyjnie wysmażanych bez cukru
Błyszcząca polewa czekoladowa i dekoracja
  • 150 g gorzkiej czekolady min. 60–70% zawartości kakao
  • 80 g masła ekstra dla aksamitnego błysku
  • 50 ml śmietanki kremówki 30% dla miękkiego krojenia bez pękania polewy
  • 80 g orzechów włoskich lekko podprażonych i grubo posiekanych

Sposób przygotowania
 

  1. W średnim rondelku z grubym dnem umieść 500 g prawdziwego miodu pszczelego (najlepiej gryczanego, lipowego lub leśnego), 250 g pokrojonego w kostkę masła ekstra oraz 300 g cukru. Ustaw naczynie na małym ogniu i podgrzewaj powoli, od czasu do czasu mieszając drewnianą łyżką, aż masło i cukier całkowicie się rozpuszczą i połączą z miodem w lśniącą, jednolitą emulsję. Uważaj, aby płyn się nie zagotował – wystarczy temperatura około 60–70°C. Zdejmij rondelek z ognia, wsyp 40–50 g dobrej jakości przyprawy korzennej do piernika (najlepiej bez dodatku mąki) i dokładnie wymieszaj. Ciepły tłuszcz i miód natychmiast uwolnią z cynamonu, goździków i kardamonu cudowne olejki eteryczne. Odstaw rondelek do całkowitego ostudzenia (płyn może być ledwie letni).
    Rondelek z płynnym miodem, masłem i przyprawami korzennymi na drewnianym blacie
  2. Do dużej miski (kamionkowej, szklanej lub emaliowanej) przesiej 1 kg mąki pszennej z 1/2 łyżeczki soli. W małej szklance wymieszaj 125 ml zimnego mleka z 3 płaskimi łyżeczkami sody oczyszczonej (soda musi się całkowicie rozpuścić). Do mąki wlej ostudzoną masę miodowo-korzenną, dodaj 3 całe jajka oraz mleko z sodą. Zagnieć ciasto mikserem z hakami do ciasta drożdżowego lub ręcznie drewnianą kopyścią. Ciasto po wyrobieniu będzie gęste, lśniące i dość lepkie – to absolutnie naturalne, nie podsypuj mąki! Przełóż ciasto do naczynia kamionkowego lub szklanej miski, przykryj czystą lnianą ściereczką (lub folią spożywczą z kilkoma nakłuciami) i odstaw w chłodne miejsce (5–10°C: spiżarnia, chłodna piwnica lub dolna półka lodówki) na 4 do 6 tygodni. W tym czasie ciasto dojrzeje, enzymy miodu zmienią strukturę glutenu, a masa stwardnieje i stanie się plastyczna jak plastelina.
    Misa z lśniącym ciastem piernikowym, mlekiem z sodą i kamionkowym garnkiem do leżakowania
  3. Na 4–7 dni przed Wigilią wyjmij dojrzałe ciasto z chłodu na 1–2 godziny przed pieczeniem, by lekko zmiękło w temperaturze pokojowej. Podziel ciasto na 3 równe części (po ok. 700 g każda). Każdą porcję rozwałkuj na papierze do pieczenia na prostokątny blat o grubości około 5 mm (dopasowany do dużej blachy 25x38 cm). Przełóż papier z ciastem na blachę, wyrównaj brzegi i ponakłuwaj całą powierzchnię widelcem, by blat nie puchł nierówno. Piecz każdy blat osobno w piekarniku nagrzanym do 170°C (termoobieg) lub 180°C (góra-dół) przez około 15–18 minut, aż zyska głęboki, złocistomiodowy kolor i będzie sprężysty pod dotykiem. Upieczone blaty zsuń z blachy i pozostaw na płaskiej powierzchni lub kratce do całkowitego wystudzenia. Tuż po upieczeniu blaty będą dość twarde – zmiękną podczas leżakowania z powidłami.
    Równe blaty piernikowe studzące się na metalowych kratkach kuchennych obok wałka
  4. W rondelku podgrzej 800–1000 g gęstych domowych powideł śliwkowych (ciepłe powidła o wiele szybciej i głębiej wsiąkają w twardawe blaty piernikowe). Na dużej desce lub tacy ułóż pierwszy blat piernikowy, rozsmaruj na nim połowę gorących powideł i przykryj drugim blatem. Wyłóż resztę powideł i przykryj trzecim blatem, lekko dociskając. Całość owiń papierem do pieczenia lub folią spożywczą, na wierzch połóż deskę do krojenia i obciąż ją (np. kilkoma grubymi książkami lub słoikami). Odstaw piernik na 2–3 dni w chłodne miejsce – pod wpływem wilgoci z powideł i obciążenia ciasto zmięknie i stanie się bajecznie wilgotne. Na dzień przed podaniem przygotuj polewę: w kąpieli wodnej rozpuść 150 g gorzkiej czekolady z 80 g masła i 50 ml śmietanki 30%. Polej lśniącą polewą wierzch piernika i posyp obficie posiekanymi orzechami włoskimi.
    Blat piernika smarowany domowymi powidłami śliwkowymi, obok miska z polewą czekoladową i orzechami

Uwagi

Żelazne domowe zasady na perfekcyjny piernik staropolski:
1. Prawdziwy miód to podstawa – nie stosuj sztucznego miodu. Naturalny miód pszczeli zawiera enzymy i kwasy organiczne, które podczas leżakowania wchodzą w reakcję ze skrobią mąki i sodą, powodując samorzutne dojrzewanie i konserwację ciasta.
2. Ciasto po zagnieceniu musi być lepkie – nie dosypuj mąki! Po 4–6 tygodniach w chłodzie tłuszcz i miód stężeją, a ciasto stanie się zwarte i idealnie plastyczne do wałkowania.
3. Przekładaj gorącymi powidłami – podgrzane powidła śliwkowe o wiele szybciej zmiękczają upieczone, twardawe blaty piernikowe.
4. Obciążenie deską – po przełożeniu powidłami piernik należy koniecznie docisnąć od góry deską z obciążeniem na 2–3 dni. To gwarantuje równą, zwartą strukturę i idealne połączenie warstw.